Friese paarden zijn voor De Nieuwe Heuvel het ‘zwarte goud’

In de negentiende eeuw heeft het er een tijdlang naar uit gezien dat het Friese paardenras zou uitsterven. Gelukkig stonden er toen fokkers op die dat op de valreep hebben weten te voorkomen. De Nieuwe Heuvel uit Lunteren sloot zich in de jaren zestig bij die fokbedrijven aan en is nu toonaangevend in ons land. Het dekstation met grotendeels Friese hengsten is de belangrijkste pijler van het veelzijdige paardenbedrijf aan de Veenstraat.

Het scheelde niet veel of hij was voorgoed van de aardbodem verdwenen, het Friese paard. Maar na die bijna fatale dip in zijn voortbestaan is het oudste inlandse raspaard dat ons land kent een halve eeuw geleden begonnen aan een indrukwekkende comeback. En aan die niet te stuiten opmars is nog lang geen einde gekomen. Voor de Fries ligt de wereld open. Ook sportief gezien. Femke Dijkstra van De Nieuwe Heuvel dagdroomt zelfs al voorzichtig over gouden medailles bij de dressuursport.

Voor insiders is dat geen verrassing. Uit bronnen blijkt dat de Romeinen het ras al hoog hadden zitten. Ze namen de Fries als oorlogspaard mee voor hun veldtochten in Brittannië. Ook in de Middeleeuwen werd hij vooral als krijgspaard gebruikt. Begrijpelijk, want wie goed kijkt ziet een stoer en imposant dier. Trots, dat ook. En soms een beetje onstuimig. We kennen allemaal de televisiebeelden bij de inhuldiging van de schaatskampioenen in ijsstadion Thialf in Heerenveen. De helden worden triomfantelijk rondgereden in een arrenslee met Friese paarden ervoor. Die lange zwarte manen, wat een prachtig gezicht! En welke paarden lopen er op Prinsjesdag voor de Gouden Koets? Precies, fiere Friezen.

Eén grote familie
Wie iets met paarden heeft, kan het hele jaar door bij de Nieuwe Heuvel aankloppen. Van jong tot oud, van goedbedoelende amateur tot doorgewinterde prof, en van ruiter tot fokker. “Iedereen kan hier zijn hart volgen”, licht Femke Dijkstra toe. “Natuurlijk, er staan hengsten ter dekking, voor het bedrijf de belangrijkste bron van inkomsten, maar er gebeurt bij ons veel meer. In de manege kun je elke dag les krijgen en bijna wekelijks hebben we op het terrein belangrijke wedstrijden of keuringen. Omdat we connecties hebben met een groot aantal stamboeken, worden hier ook regelmatig vergaderingen gehouden – er zijn drie verschillende ruimtes. Dat kan uiteraard alleen als je een eigen horecavoorziening hebt. En vaak worden er rondleidingen gegeven. Wij beschikken over een uitgebreide menukaart om na afloop gezellig met elkaar een hapje te eten. Onze mooie centrale ligging is vanzelfsprekend een groot voordeel”, aldus Femke, die desgevraagd de combinatie van kennis van paarden en klantvriendelijkheid als de grote kracht van De Nieuwe Heuvel bestempelt. En vertrouwen. Ze weet als geen ander: zonder vertrouwen geen paardenhandel.

Het leven van Femke draait om paarden. Punt. Elk uur van de dag. Ze is al een halve eeuw bij De Nieuwe Heuvel betrokken. Op haar zevende begon ze er met paardrijden en tien jaar later wist ze: hier wil ik blijven werken. Samen met de familie Folmer, Albert Lucks en circa dertig medewerkers vormt zij de ruggengraat van het bedrijf. “We zijn één grote familie. De werksfeer is geweldig en alles gebeurt hier op een vanzelfsprekende manier die wij zelf ‘heel gewoon’ vinden.”

Voorspelling
Terug naar de Friese paarden, want daar willen we het met Femke vooral over hebben. Hoe kan het dat ’de Fries’ zo populair is geworden?  “Ik ben dol op Friezen, maar ik val voor elk paard hoor. Een Fries is mooi van karakter, is goed gebouwd en heeft elegante bewegingen. Ik krijg daar vaak kippenvel van. Het is ook een intelligent en trouw dier. Vriendelijk bovendien en op een plezierige manier temperamentvol en erg leergierig.” Die gretigheid om nieuwe dingen te leren én betrouwbaar gedrag hebben er samen voor gezorgd dat de dressuursport de Fries heeft ontdekt. Alle rijpaardhengsten van De Nieuwe Heuvel lopen dressuur, waarvan tien op Z- en een op ZZ-Zwaar niveau. Dan verrast Femke met een voorspelling: “Het zal niet lang meer duren voordat Nederland zijn eerste Friese dressuurkampioen kan begroeten”, zegt ze vastberaden. Met een paar hoofdknikjes onderschrijft ze haar eigen profetische woorden.

Momenteel staan 16 hengsten bij De Nieuwe Heuvel ter dekking. Per jaar worden zo’n 1.500 merries geïnsemineerd. Het grootste deel daarvan, ruim 80 procent, zijn Friezen. Op basis van een te dekken potentieel van circa 5.000 merries heeft het bedrijf het grootste marktaandeel van alle dekstations in ons land. “Friese paarden”, zegt Femke, “is het zwarte goud.”

EU Stal
Voor het Friese paardenstamboek is de export in de loop der jaren steeds belangrijker geworden voor De Nieuwe Heuvel. Stonden nog niet zo lang geleden de meeste Friese paarden nog op Friese bodem, vandaag kom je het ‘zwarte goud’ overal op de wereld tegen. Alle werelddelen hebben een eigen fokkerij en zijn dochter stamboeken van het KFPS. In het buitenland is veel vraag naar (diepvries)sperma.

Daarom is De Nieuwe Heuvel drie jaar geleden met de EU Stal van start gegaan. In die stal staan de hengsten apart van de merries in quarantaine. “Voor ons bedrijf is de EU Stal een geweldige zet geweest”, legt Femke uit. “Dagelijks wordt sperma ingevroren, terwijl verzending vanuit Lunteren over de hele wereld plaatsvindt. Rusland is een belangrijke afnemer, Polen, Amerika en Tsjechië ook. China is in opkomst. Export is de toekomst. Voor ons is het van levensbelang.”

Wat is voor jou nu het hoogtepunt van het jaar? Femke glimlacht en zegt: “Ik ben al wekenlang heel hard aan het werk en kijk dan ook erg uit naar een lekkere bosrit.” Dan, voluit lachend: “Grapje. Van onze hengstenshows in het voorjaar met drieduizend man op de tribunes kan ik geen genoeg krijgen. De bak is tijdens de shows geen minuut leeg! Eén groot doorlopend programma in een flink tempo. Man, wat een geweldige feesten zijn dat!”

Arlando
De Friezen spelen de hoofdrol bij De Nieuwe Heuvel. Toch is niet een Fries het uithangbord van het paardenbedrijf maar een KWPN-paard, Arlando. Volgens Femke een once-in-a-lifetime hengst. “Arlando heeft zoveel uitstraling, het is zo’n fijn paard om mee te werken. Het lijkt of alles bij hem makkelijk en vanzelfsprekend gaat. Een neef van de familie Folmer, Diederick van Silfhout, rijdt deze hengst. Hij is Nederlands kampioen met hem en staat momenteel als tiende genoteerd op de wereldranglijst. Zowel Arlando als zijn vader Paddox werd ooit als jonge hengst op de keuring voorgesteld. Beide zijn goedgekeurd als dekhengst bij het KWPN. Paddox is tot onze spijt te vroeg overleden.”

Bij het weggaan zegt Femke: “Zoals een opa en oma naar hun kleinkinderen kijken, zo kijk ik naar de nakomelingen van onze hengsten. Kleinkinderen zijn natuurlijk van jezelf, maar ik denk dat mijn gevoel voor paarden hetzelfde is: liefde en trots. Weet je, ik móet die dieren om me heen hebben. Maar mocht een paard later te groot voor me zijn, dan neem ik een hond. Een hele grote hond, dat wel.”

Fotograaf: Karin Sevink

Reacties

Goed verhaal?

Volg Johan de Lange

Lees unieke verhalen, boek exclusieve excursies en deel je ervaringen op Het beste van de Veluwe

Blijf op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de Veluwe

Volg ons via Facebook en Instagram

Blijf op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de Veluwe

Volg ons via Facebook en Instagram