Gitzwart

Van hout tot houtskool

Oké, ik zal het toegeven als het gaat om innovatie dan zijn wij op de Veluwe niet de snelste en zijn we eerder trendvolgers dan trendsetters. Toch was ik op mijn dertiende al werkzaam bij een bijzonder bedrijf, eentje die je niet snel in de rest van Nederland kon vinden: een houtskoolbranderij.

Waar ter wereld je een zak houtskool kocht, de kans was groot dat er Beekman Uddel op de zak stond. Elke dag reden er, tot aan de jaren 90, vrachtwagens vol met hardhout van de Garderenseweg naar de Aardhuisweg. De vader van mijn vriendje Harry was een van de chauffeurs en wij reden af en toe mee met hem naar de plek waar de meilers stonden.

Van hout tot houtskool
Een meiler was een metalen schaal van 8 meter doorsnede, deze werd over de houtstapel gezet. Een vuurtje eronder, wat zuurstof erbij en zo werd het hout tot kool gemaakt. Vanuit een kastanjeboom keken Harry en ik toe hoe dit proces tot stand kwam. Was het eenmaal houtskool geworden dan werd de lading per vrachtwagen teruggebracht naar de fabriek en verpakt in zakken. Overal in de fabriek was er houtkoolstof en de medewerkers waren dan vaak ook gitzwart. Mijn taak? Ik zorgde ervoor dat de zakken afgeprijsd werden; van ƒ5,95 voor ƒ4,95.

Mijn taak? Ik zorgde ervoor dat de zakken afgeprijsd werden; van ƒ5,95 voor ƒ4,95.

Verdwenen ambacht
Buiten dat dit een bijzonder beroep was van noeste arbeid, bevond de plek van de meilers zich in het hart van de kroondomeinen. Midden in de natuur. Nu zou dit ondenkbaar zijn maar het was in die dagen de normaalste zaak van de wereld. Maar helaas, het bedrijf stopte. De vrachtwagens verdwenen uit het straatbeeld en deze ambacht verdween niet alleen uit het Veluwse dorp maar ook uit Nederland.

De fabriek
Tegenwoordig rest er niets meer dan een herinnering aan de plaats waar de meilers ooit stonden. Maar de plek van de fabriek met haar kantoren, opslag en overslagplaats bestaat nog steeds. Hier mag ik nu met mijn bedrijf ondernemen. Een uniek plekje met een unieke geschiedenis. De enige overeenkomst? Vroeger werden de medewerkers zwart door de houtskool… nu worden mijn medewerkers soms zwart van de modder door het begeleiden van een mountainbiketocht!

Wil je op zoek naar de meilers?
De Veluwe kent vele bijzondere verhalen, waar dit er eentje van is. Wil je weten waar de meilers stonden? Pak dan de fiets en vertrek vanuit Uddel richting Apeldoorn, over de Aardhuisweg. Na de heide en het heuvelachtige landschap, fiets je 3 kilometer door de bossen waar je vervolgens aan de rechterkant een parkeerplaats ziet.

Zo’n 300 meter na de parkeerplaats zet je je fiets tegen een boom (laagste punt van het fietspad) en loop je rechts door het bos naar de open vlakte. Er groeit daar bijna niets, behalve die ene kastanjeboom waar ik vroeger met mijn vriendje zat.

Reacties

Goed verhaal?

Volg Erik Kroon

Lees unieke verhalen, boek exclusieve excursies en deel je ervaringen op Het beste van de Veluwe

Blijf op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de Veluwe

Volg ons via Facebook en Instagram

Blijf op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de Veluwe

Volg ons via Facebook en Instagram