Veluwse Mythes & Sagen: Blauwe Gerrit & de Witte Wieven

De echte Veluwenaar weet het wel, witte wieven zijn overal, het zijn gewoon mistflarden zoals we die op de Veluwe het mooist zien op open vlaktes zoals zandverstuivingen en heides.

In het Sinterklaasjournaal zijn ze onlangs uitgebreid aan bod gekomen maar wat is de historische achtergrond nou eigenlijk? Witte wieven (streektaal voor "witte vrouwen") zijn mythische wezens. Het is de naam voor vrouwenfiguren die in sagen voorkomen en soms goedaardig, soms kwaadaardig zijn en ze worden vaak in verband gebracht met heksen en/of spoken. Ook wordt verband gelegd met moerasvrouwtjes, feeën of elfen. (Bron: Wikipedia)

De echte Veluwenaar weet het wel, witte wieven zijn overal, het zijn gewoon mistflarden zoals we die op de Veluwe het mooist zien op open vlaktes zoals zandverstuivingen en heides. Het fenomeen leeft op de Veluwe, zo erg dat er zelfs diverse uitspanningen naar vernoemd zijn.

Er zijn een paar plekken in Nederland waar de sagen van de witte wieven voorkomen, bijvoorbeeld in Putten en Ermelo. Volgens een legende zitten de witte wieven in Armel (Ermelo) achter een heuveltje en komen ‘s nachts tevoorschijn. “Rond middernacht klinkt klokgelui door het bos. Het is afkomstig van een verzonken klooster, waarin de monniken vroeger hun ziel aan de duivel verkocht hadden en ze feest vierden met de heksen. In de kerstnacht strafte God ze met een heftig onweer, waardoor het klooster met zijn bewoners in de aarde zakte.”

Het fenomeen leeft op de Veluwe, zo erg dat er zelfs diverse uitspanningen naar vernoemd zijn.

Tot op de dag van vandaag zijn de klokken te horen en menig boer controleert dan of hij de deur wel goed vergrendeld heeft.
In Putten gaat een ander verhaal rond. Van “de grote Kees” wordt verteld dat hij witte wieven heeft gezien. “Toen hij nog jong was ging hij tegen middernacht na familiebezoek naar huis. Onderweg moest hij door een moerassig land, de “breistroet”, waar een bruggetje over een beek liep. Midden op de brug zag hij de witte wieven. Hij kon zich niet meer bewegen en drukte zich met de rug tegen de brugleuning. Kalmpjes aan zweefden ze dichterbij en gingen langs hem heen over de brug. Na enige tijd kon hij zich weer bewegen. Nat van het zweet, aan elk oor hing een druppel, kwam hij thuis.”

En wat heeft dit te maken met de Veluwse legende Blauwe Gerrit? Wie is Blauwe Gerrit?
Blauwe Gerrit, Blaauw Garrit of Blauwbroek is een wezen dat in sagen uit de Veluwe een rol speelt. Het wordt wel gezien als een aapachtig (maar onzichtbaar) plaagwezen.
Blauwe Gerrit springt volgens de verhalen mensen op verlaten plekken op de schouders en maakt zichzelf steeds zwaarder. Als men de bewoonde wereld bereikt, is men uitgeput. Wandelaars die in een karrenspoor lopen, duwt hij aan de kant (vooral waar twee wegen of paden elkaar kruisen). Hij danst als een blauw licht door de struiken. Zijn ogen gloeien als schoteltjes. Tussen de huizen van mensen heeft hij weinig macht. De plaaggeest doet zelden iemand kwaad, maar grijpt wel in als onrecht dreigt.

Wat gebeurt er als deze legendes elkaar tegenkomen?
Drie Veluwenaren hebben al twee boeken gemaakt over de avonturen van deze guitige Veluwse bosgeest om ze op deze manier levend te houden en door te geven naar een volgende generatie. Op een hele bijzondere en mooie manier.

Het eerste boek gaat over de mythe van “Blauwe Gerrit en de Witte Wieven”. Een volgende over Blauwe Gerrit en het verdwenen schaap van de schaapskudde in Ermelo.

Ben je benieuwd wat Blauwe Gerrit allemaal gaat beleven? Kom naar het Stadsmuseum Harderwijk. Hier vindt van 9 januari tot 28 februari 2016 de gratis expositie plaats van de prachtige uitvergrote prenten uit het boek die het decor vormen van de spannende avonturen die Blauwe Gerrit beleeft op de Veluwe. Deel 1 zal op 9 januari gepresenteerd worden en is binnenkort verkrijgbaar op blauwegerrit.nl. Een prachtig cadeau en verzamelitem voor jong en oud op de Veluwe en voor liefhebbers van geschiedenis, mythes en fantasy verhalen!

Reacties

Goed verhaal?

Volg Renee Kranenberg

Lees unieke verhalen, boek exclusieve excursies en deel je ervaringen op Het beste van de Veluwe

Blijf op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de Veluwe

Volg ons via Facebook en Instagram

Blijf op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de Veluwe

Volg ons via Facebook en Instagram